كند چنان كه در مخارج زراعت هميشه بايد اين جهت ملاحظه شود . . ( 4 ) گلپايگانى ، صافى : سهم كاه آن وقت خريد . . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 1883 مسأله 1885 كسى كه بدون گاو و چيزهاى ديگر كه براى زراعت لازم است مىتواند زراعت كند ، اگر اينها را بخرد ، نبايد پولى را كه براى خريد اينها داده جزء مخارج حساب نمايد . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : خوئى ، بهجت ، تبريزى ، مكارم ، فاضل ، زنجانى و سيستانى نيست اراكى : مسأله اگر گاو و چيزهاى ديگرى كه براى زراعت لازم است بخرد ، نبايد پولى را كه براى خريد اينها داده جزء مخارج حساب نمايد . مسأله 1886 كسى كه بدون گاو و چيزهاى ديگرى كه براى زراعت لازم است نمىتواند زراعت كند ، اگر آنها را بخرد و بواسطهء زراعت ، به كلَّى از بين بروند ( 1 ) مىتواند تمام قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد و اگر مقدارى از قيمت آنها كم شود ، مىتواند آن مقدار را جزء مخارج حساب كند ولى اگر بعد از زراعت ، چيزى از قيمتشان كم نشود ، نبايد چيزى از قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد ( 2 ) ) * اينمسأله ، در رسالهء آيات عظام : خوئى ، مكارم ، بهجت ، سيستانى ، زنجانى و تبريزى نيست ( 1 ) فاضل : كسى كه گاو و وسائل كشاورزى ديگرى كه عرفاً براى زراعت به كار مىرود بخرد اگر بواسطه زراعت بكلَّى از بين برود . . ( 2 ) نورى : بنا بر احتياط واجب چيزى از قيمت آنها را جزء مخارج ، حساب ننمايد . مسأله 1887 اگر در يك زمين ، جو و گندم و چيزى مثل برنج و لوبيا كه زكات آن واجب نيست بكارد ( 1 ) ، خرجهايى كه براى هر كدام آنها كرده فقط پاى همان ، حساب مىشود ؛ ولى اگر براى هر دو مخارجى كرده بايد به هر دو ، قسمت نمايد ، مثلًا اگر هر دو به يك اندازه بوده ، مىتواند نصف مخارج را از جنسى كه زكات دارد كسر نمايد . ) * اينمسأله ، در رسالهء آيات عظام : خوئى ، مكارم ، سيستانى ، زنجانى و تبريزى نيست ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : چنانچه بر حسب معمول استفاده از هر دو جنس در موقع كشت منظور باشد مخارج به نسبت مداخل تقسيم مىشود و اگر فايده يكى از آنها به قدرى كم باشد كه در موقع كشت منظور نباشد مخارج از چيزى محسوب مىشود كه منظور باشد . مسأله 1888 اگر براى سال اوّل ، عملى مانند شخم زدن انجام دهد اگر چه براى سالهاى بعد هم فايده داشته باشد ، بايد مخارج آن را از سال اوّل كسر كند ( 1 ) ولى اگر براى چند سال عمل كند بايد بين آنها تقسيم نمايد ( 2 ) ) * اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : خوئى ، تبريزى ، سيستانى ، زنجانى و مكارم نيست ( 1 ) اراكى : مىتواند مخارج آن را از سال اوّل كسر كند . [ پايان مسأله ] ( 2 ) بهجت : اگر كارى را براى چند سال انجام دهد مىتواند از مخارج سال اوّل حساب